Фото: www.facebook.com/RadioAzattyq/
Астана қалалық сотының апелляциялық алқасы «Азаттық» радиосының жеті журналисіне аккредитация беруден бас тарту туралы шешімді күшінде қалдырды. Дегенмен, тараптар бұл мәселені медиация жолымен шешуге ниет білдіріп отыр.
Заңгерлер позициясы
14 қаңтарда Астана қалалық сотының судьялары Абдрахманова, Касымова және Шаяхметовадан құралған алқа төменгі инстанцияның былтырғы 20 тамыздағы шешімін мақұлдады. Осыған дейін Сыртқы істер министрлігі журналистерге рұқсат қағазын беруден бас тартқан болатын.
Журналистердің мүддесін қорғаған адвокат Лилия Гафарованың айтуынша, министрлік құжаттарды қарау мерзімін негізсіз созып, кейін журналистерді «аккредитациясыз жұмыс істеді» деп айыптаған.
«Біз мұны заң бұзушылық деп санамаймыз. Министрлік тудырған бұл жағдай азаматтардың Конституцияда бекітілген еңбек ету құқығына кедергі келтіріп отыр. Оның үстіне, заңдағы «шетелдік журналист» ұғымы түсініксіз, ал «Азаттықтың» барлық қызметкерлері – Қазақстан азаматтары», – деді адвокат.
«Құқықтық медиа–орталықтың» заңгері Гүлмира Біржанова Қазақстан 2006 жылы ратификациялаған Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактіні алға тартты. Оның пікірінше, СІМ аккредитацияны жұмысқа рұқсат беру тетігі ретінде қате түсіндіріп отыр, негізінде бұл тек жұмыс механизмін айқындайтын процедура болуға тиіс.
Министрліктің позициясы
СІМ өкілдері Константин Воробьев пен Мейрам Мұташев сотта ведомствоның бұрынғы ұстанымын қолдап, шешімді өзгеріссіз қалдыруды сұрады. Министрлік «Азаттық» қызметкерлері аккредитация мерзімі ұзартылуын күтпей, жұмысын жалғастыру арқылы заңды бұзды деп есептейді.
Айта кетейік, апелляциялық сот шешімі шыққан күні СІМ «Азаттықтың» басқа 11 журналисіне аккредитацияны 6 айға ұзартқаны туралы хабарлама берген. Қазіргі таңда тағы 9 журналистің талап арызы сотта бөлек қаралып жатыр.
Татуласуға мүмкіндік бар ма?
Даулы жағдайға қарамастан, тараптар мәселені соттан тыс шешуге қадам жасауда. 27 ақпанда сотта медиативтік келісімнің егжей-тегжейі талқыланады деп күтіліп отыр.
«Азаттық» тарапы: Дауды бейбіт жолмен реттеуге дайын екенін мәлімдеді.
СІМ тарапы: Мәселені медиация аясында қарастыруға қарсы емес.
Мұндай тәжірибе бұған дейін де болған: 2022–2024 жылдары 36 журналистің құжаты созылып, соттасудан кейін тараптар мәмілеге келіп, аккредитация беру қайта жанданған болатын.
Қазақстан әлемдік баспасөз бостандығы индексінде
«Шекарасыз репортерлар» ұйымының Дүниежүзілік баспасөз бостандығы индексінде Қазақстан 180 елдің ішінде 141-орында тұр. Human Rights Watch (HRW), Комитет по защите журналистов (CPJ) және Халықаралық журналистер федерациясы (IFJ) сияқты беделді ұйымдар аталған жағдайды «баспасөз бостандығына шабуыл» деп атап, билікті журналистердің еркін жұмыс істеуіне жағдай жасауға шақырған болатын.
Астана соты болған бағалаумен келіспейді және елде еркін баспасөз үшін барлық жағдай жасалғанын алға тартады.
Назерке Ақберді
Парақшамызға жазылыңыз
