Фото: ҚР ҰОК
Қазақстан құрамасы жазғы жасөспірімдер Олимпиадасының төрт кезеңінде 11 алтын, 9 күміс және 12 қола медаль иеленді. Жалпы жүлде саны бойынша ең жоғары көрсеткіш 2018 жылы Аргентинада тіркелсе, 2026 жылғы Дакар Олимпиадасында аттанған 18 спортшының сегізі медаль алды.
Жасөспірімдер Олимпиадасы – болашақ чемпиондардың қалыптасу жолындағы маңызды халықаралық жарыстардың бірі. Бұл додада спортшылар тек жүлде үшін ғана емес, үлкен спорттағы мүмкіндіктерін саралау, тәжірибе жинақтау жолында сынға түседі.
2010 жылдан бері өтіп келе жатқан жазғы жасөспірімдер Олимпиадасының төрт кезеңінде Қазақстан құрамасы тұрақты түрде жүлделі орындардан көрініп келеді. Осы уақыт аралығында ұлттық құрама спорттың түрлі бағытында 32 медаль жеңіп алды. Алайда төрт Олимпиаданың нәтижесіне көз жүгіртсек, жүлде санының жыл сайын бірқалыпты өспегенін байқауға болады.
Сингапур-2010: алғашқы қадам және алты жүлде
2010 жылғы 14–26 тамыз аралығында Сингапурда өткен алғашқы жазғы жасөспірімдер Олимпиадасына Қазақстан спорттың 17 түрінен 47 спортшыны қосты. Дебюттік додада отандастарымыз екі алтын, екі күміс және екі қола медаль жеңіп алды.
Алғашқы чемпиондар қатарында грек-рим күресінен 69 келіде жеңіске жеткен Жәнібек Қандыбаев пен ауыр атлетикадан 63 келіде топ жарған Жазира Жаппарқұл болды.
Күміс жүлделерді таеквондошы Нұрсұлтан Мамаев пен ауыр атлет Зулфия Чиншанло еншіледі. Ал Ақан Баймағанбетов (грек-рим күресі) пен Рүстем Сыбай (ауыр атлетика) қола медаль иегерлері атанды.
Осылайша, Қазақстан алғашқы Олимпиадада алты жүлде иеленіп, халықаралық жасөспірімдер спортындағы әлеуетін көрсетті.
Нанкин-2014: медаль саны артқан кезең
2014 жылғы 16–28 тамызда Қытайдың Нанкин қаласында өткен екінші Олимпиадаға Қазақстан құрамасы спорттың 17 түрінен 51 спортшымен қатысты. Бұл жолы ұлттық құрама сегіз медаль жеңіп алып, алдыңғы көрсеткішін екі жүлдеге жақсартты. Оның үшеуі алтын, бір күміс және төрт қола медаль бар.
Дзюдошы Бауыржан Жауынтаев, боксшы Абылайхан Жүсіпов және еркін күрес шебері Мұхамбет Қуатбек чемпион атанды.
Бокстан Вадим Казаков күміс медаль иеленсе, грек-рим күресінен Евгений Поливадов, ауыр атлетикадан Жаслан Қалиев пен Татьяна Капустина және көркем гимнастикадан Қазақстан құрамасы қола жүлдеге қол жеткізді.
Нанкин Олимпиадасы Қазақстан үшін медаль санының өсуімен ғана емес, алтын жүлделердің үшке жетуімен де ерекшеленді. Жалпыкомандалық есепте ұлттық құрама 21-орынға тұрақтады.
Буэнос-Айрес-2018: төрт Олимпиададағы ең үздік көрсеткіш
2018 жылғы 6–18 қазанда Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында өткен үшінші жазғы жасөспірімдер Олимпиадасы Қазақстан құрамасы үшін ең табысты дода болды.
Спорттың 20 түрінен 58 спортшы аттандырған ұлттық құрама төрт алтын, үш күміс және үш қола медаль жеңіп алды. Жалпы жүлде саны – 10. Бұл төрт Олимпиада арасындағы ең жоғары көрсеткіш.
Боксшы Айбек Оралбай, каноэде есуден Диас Бахрадин, дзюдошы Бекарыс Садуақас және велоспортшылар Глеб Брусенский мен Евгений Федоров алтын медаль иеленді. Велоспортшылардың жеңісі командалық көпсайыста тіркелді.
Күміс жүлделерді боксшылар Талғат Шайкен мен Дамир Тойбай, дзюдошы Маргарита Гриценко еншіледі. Ал боксшы Надежда Рябец, каноэде есуде сынға түскен Стелла Суханова және каратэші Әбілмансұр Батырғали жарысты қола медальмен аяқтады.
Осы нәтижемен Қазақстан жалпыкомандалық есепте 14-орынға көтерілді. Бұл – төрт Олимпиададағы ең жоғары көрсеткіш.
Дакар-2026: аз құраммен – сегіз медаль
2026 жылғы 1–14 қараша аралығында Сенегал астанасы Дакарда өткен төртінші жазғы жасөспірімдер Олимпиадасында Қазақстан құрамасы 11 спорт түрінен 18 спортшымен өнер көрсетті.
Бұл жолы отандастарымыз екі алтын, үш күміс және үш қола медаль жеңіп алды. Жалпы жүлде саны – сегіз.
Дзюдошы Фатима Сұпығалиева (52 келі) мен велоспортшы Әнел Ташбай (тасжолдағы жеке уақытқа жарысу) Олимпиада чемпионы атанды.
Боксшылар Ақнұр Тұрсынғали (57 келі) мен Бибарыс Әшірбай (70 келі), сондай-ақ семсерлесуден Айбар Қайым күміс жүлдегер атанды.
Ал боксшы Марал Төлепберген (54 келі), триатлоншы Рамазан Айнегов және таеквондошы Любовь Юн (63 келі) қола медаль иеленді.
Дакардағы нәтижеге ерекше назар аударуға болады. Өйткені Қазақстан құрамасы алдыңғы Олимпиадалармен салыстырғанда айтарлықтай аз спортшымен қатысқанымен, сегіз жүлде жеңіп алды. Әрине, спорт түрлері мен іріктеу жүйесіндегі айырмашылықтарды ескермей, бұл көрсеткішті спортшылардың тиімділігімен ғана бағалау дұрыс емес. Дегенмен шағын құрамның осындай нәтижеге қол жеткізуі – назар аударарлық жетістік.
Төрт Олимпиаданың нәтижесі: сандар нені көрсетеді?
Қазақстан құрамасының төрт жазғы жасөспірімдер Олимпиадасындағы көрсеткіштерін салыстырсақ, мынадай көрініс қалыптасады:
Сингапур – 2010: 2 алтын, 2 күміс, 2 қола (барлығы – 6 медаль). Нанкин – 2014: 3 алтын, 1 күміс, 4 қола (барлығы – 8 медаль). Буэнос-Айрес – 2018: 4 алтын, 3 күміс, 3 қола (барлығы – 10 медаль). Дакар – 2026: 2 алтын, 3 күміс, 3 қола (барлығы – 8 медаль).
Жалпы: 11 алтын, 9 күміс, 12 қола. Қазақстан құрамасы төрт Олимпиадада 32 медаль жеңіп алған.
Бұл көрсеткіштерден бірнеше маңызды қорытынды жасауға болады.
Біріншіден, Қазақстан құрамасының ең жоғары нәтижесі 2018 жылы тіркелді. Буэнос-Айресте ұлттық құрама 10 медаль жеңіп алып, төрт алтын жүлдемен де рекордтық көрсеткішке қол жеткізді.
Екіншіден, 2026 жылғы Дакар Олимпиадасында медаль саны 2018 жылмен салыстырғанда екі жүлдеге азайғанымен, күміс медаль саны үшке жетті. Сонымен қатар екі спортшымыз Олимпиада чемпионы атанды.
Үшіншіден, төрт Олимпиаданың жалпы қорытындысында қола медаль саны басым. Қазақстан спортшылары 12 қола, 11 алтын және 9 күміс жүлде жеңіп алған.
Жасөспірімдер спорты – үлкен спорттың негізі
Төрт Олимпиаданың қорытындысы Қазақстанда жасөспірімдер спортының халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті екенін көрсетеді. Бокс, күрес, дзюдо, ауыр атлетика секілді дәстүрлі спорт түрлерімен қатар, велоспорт, каноэде есу, семсерлесу және триатлон бағыттарында да нәтижелі спортшылар қалыптасып келеді.
Дегенмен жасөспірімдер Олимпиадасындағы жетістік тек медаль санымен өлшенбеуі керек. Бұл жарыс – спортшының кәсіби қалыптасуындағы маңызды кезең. Бүгінгі жасөспірім чемпиондардың ертең ересектер арасындағы әлем чемпионаттары мен Олимпиада ойындарында ел намысын қорғауы – басты мақсат.
Қазақстан құрамасының төрт Олимпиададағы 32 медалі – осы бағыттағы жүйелі еңбектің нәтижесі. Ендігі міндет – жас таланттарды жоғалтпай, олардың спорттық әлеуетін жоғары деңгейде дамыту және жасөспірімдер арасындағы жеңістерді ересектер спортындағы тұрақты табысқа айналдыру.
Түгелбай Бисен
Парақшамызға жазылыңыз
