Қазақстанда жылдам тамақтану желісі Burger King Kazakhstan төңірегінде қоғамдық резонанс тудырған жағдай туындады.
Әлеуметтік желілерде аутизм спектріндегі бұзылысы бар қызметкерге қатысты жазба кең таралып, мәселе тек еңбек қатынастары емес, инклюзивті орта мен корпоративтік мәдениет тақырыбын да көтерді.
Дау Threads әлеуметтік желісіндегі жазбадан кейін өршіді. Онда қызметкердің анасы ұлы Burger King мейрамханаларының бірінде төрт жыл жұмыс істегенін, алайда жаңа басшылық келгеннен кейін қысым көріп, жұмыстан кетуге мәжбүр болғанын мәлімдеген.
Оның айтуынша, жас жігіт тұрақты жалақы алып, ұжымға бейімделіп, қосымша ауысымдарға қалып жұмыс істеп жүрген әрі алдағы демалысын да жоспарлаған. Алайда басшылық ауысқаннан кейін жағдай өзгеріп, отбасы тарапынан «жұмыстан кетуге итермелеу» белгілері байқалғаны айтылды.
Жазба қоғамда кең талқыланып, әлеуметтік желілерде компанияның еңбек қатынастары мен инклюзивті саясатқа қатысты ұстанымы қызу пікірталасқа себеп болды.
Бұл ақпарат әлеуметтік желілерде жылдам таралып, пайдаланушылар ерекше қажеттілігі бар адамдарға жұмыс орнында көрсетілетін қолдау деңгейін талқылай бастады.
Бірқатар қолданушы компанияны әлеуметтік жауапкершілікті сақтамады деп сынаса, енді бір бөлігі жағдайдың барлық мән-жайы анықталмай тұрып, біржақты қорытынды жасауға болмайтынын алға тартты.
Компания ресми түсініктемесінде қызметкер жұмыстан шығарылмағанын және штатта тіркелгенін мәлімдеді. Сондай-ақ оның жұмысқа уақытша шықпай жүргені, ал жұмыстан босату туралы өтінішті анасы тапсырғаны айтылған. Қазақстан заңнамасына сәйкес, жұмыстан шығу туралы өтінішті қызметкердің өзі жазуы қажет.
Компания өкілдері қызметкерге басқа филиалға ауысу сияқты балама нұсқалар ұсынылғанын және жағдай бойынша ішкі тексеріс жүргізіліп жатқанын хабарлады. Сондай-ақ ұйым инклюзивті жұмыс ортасын қолдайтынын атап өтті.
Осы туындап отырған жағдай әлеуметтік желілерде кең талқыланып, кейбір қолданушылар бойкот жариялауға шақырды. Пайдаланушылар компания филиалдарының парақшаларына теріс пікірлер қалдырып, бренд беделіне әсер етуі мүмкін цифрлық қысым күшейе түсті.
Талқылау барысында бірнеше маңызды мәселе көтерілді:
— ерекше қажеттілігі бар қызметкерлерді бейімдеу тетіктері;
— шетелдік менеджмент стандарттарының жергілікті еңбек мәдениетімен үйлесуі;
— ірі компаниялардың әлеуметтік жауапкершілігі.
Сарапшылардың пікірінше, оқиға Қазақстандағы инклюзивті еңбек нарығындағы жүйелі мәселелерді көрсетті. Ерекше қажеттілігі бар қызметкерлер үшін тұрақты жұмыс құрылымы, нақты нұсқаулық пен қолдаушы орта аса маңызды. Басқару тәсілі өзгерген жағдайда мұндай қызметкерлер бейімделу қиындықтарына тап болуы мүмкін.
Еңбек заңнамасы да бұл мәселеде нақты талаптар қояды: жұмыстан шығу туралы өтінішті қызметкердің өзі жазуға тиіс, ал үшінші тұлғалардың өтініші заңды күшке ие болмайды.
Burger King бренді төңірегіндегі болған жағдай жекелеген еңбек дауы ғана емес, қоғамдағы инклюзия деңгейін, корпоративтік мәдениет пен әлеуметтік жауапкершілік мәселелерін қайта қарауға түрткі болды. Қазір компания ішкі тексеріс жүргізіп, диалогқа дайын екенін мәлімдеді. Ал қоғам әділ шешім мен ашықтық күтеді.
Амина Мелдебек
Парақшамызға жазылыңыз
