25 қыркүйекте Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Ғылыми кітапханасында белгілі әдебиет сыншысы, ғалым, филология ғылымының докторы, профессор Дандай Ысқақұлының он томдық еңбегінің тұсаукесері өтті. Әдеби-танымдық кешті Еуразия ұлттық университетінің Журналистика және әлеуметтік ғылымдар жоғары мектебі ұйымдастырды. Іс-шара Ақселеу Сейдімбек залында өтті.
Ғалымның 80 жылдық мерейтойы аясында жарық көрген он томдыққа оның әр жылдары жазылған ғылыми зерттеулері, әдеби сын мен әдебиеттануға арналған еңбектері жинақталған. Таныстырылым барысында Дандай Ысқақұлының қазақ әдеби сыны мен әдебиеттану ғылымына қосқан үлесі, ғылыми мұрасы мен ұстаздық қызметі сөз болды.
Дандай Ысқақұлы – 1946 жылы қазіргі Түркістан облысы Отырар ауданының Қоғам ауылында дүниеге келген. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін 1969 жылы тамамдап, кейін М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының аспирантурасында білім алған. 1975–1977 жылдары осы институтта кіші ғылыми қызметкер болып еңбек етсе, 1977–2000 жылдары Қазақ ұлттық университетінде оқытушы, доцент, профессор және кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 2000–2004 жылдары Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде профессор болды. Ғалымның зерттеушілік жолының негізгі арнасы – қазақ әдеби сынының теориясы мен тарихы. Дандай Ысқақұлы әдеби сынның табиғатын, оның әдіснамасы мен әдістерін, жанрлық жүйесін, қызметі мен принциптерін арнайы зерттеп, қазақ әдебиеттануындағы сынтану бағытының қалыптасуына елеулі үлес қосты. Оның «Сын шын болсын», «Сынсонар», «Жанр», «Әдебиет өрнектері», «Сын жанрлары», «Сын сымбаты», «Сын өнері» еңбектері әдеби сын мәселелерін теориялық әрі тарихи тұрғыдан зерделеген зерттеулер қатарында аталады. Дандай Ысқақұлы әдеби сынмен ғана шектелмей, қазақ әдебиетінің тарихы, Алаш мұрасы, Мұхтар Әуезов шығармашылығы, әдебиеттану ғылымының қалыптасуы, ұлттық руханият пен түрік дүниесіне қатысты мәселелерді де зерттеді. Ол Мұхтар Әуезов туралы «Мұхтар Әуезов. Талант пен тағдыр» еңбегін жазып, Алаш қайраткерлерінің қазақ әдеби сыны тарихындағы орнын айқындауға үлес қосты. Сондай-ақ «Әдеби сын тарихы», «Мәңгілік майдан», «Түркілік ортақ термин негіздері» секілді еңбектері жарық көрген.
Ғалымның ғылыми мұрасының негізгі арқауы – қазақ әдеби сынының теориясы мен тарихы. Дандай Ысқақұлы әдеби сынның жанрлық табиғатын, көркем шығарманы бағалау өлшемдерін, сыншының жауапкершілігі мен сынның әдеби үдерістегі орнын жүйелі зерттеген. Оның еңбектерінде әдебиет қоғамдық ой мен ұлттық сананың маңызды бөлігі ретінде қарастырылады.
«Әдебиет – ұлттың рухани жады, халықтың мәңгілік мұрасы», – дейді Дандай Ысқақұлы.
Кешке әдебиеттанушылар, ғалымдар, оқытушылар, журналистер мен студенттер қатысып, ғалымның шығармашылық және ғылыми жолы туралы пікір бөлісті.
Парақшамызға жазылыңыз
