//

“Біз рейтинг үшін өмір сүрмейміз”: Құрылтай БАҚ пен онлайн-платформаларға жаңа талаптарды мақұлдады

145 рет қаралды
“Біз рейтинг үшін өмір сүрмейміз”: Құрылтай БАҚ пен онлайн-платформаларға жаңа талаптарды мақұлдады
фото: primeminister.kz

Құрылтай онлайн-платформалар мен масс-медиа туралы заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Құжат қабылданса, әлеуметтік желілер заңсыз контент үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылады. Балағат сөз үшін БАҚ пен онлайн-платформалар жауап береді. Журналистер мемлекеттік органдардың жауаптарын мақалаларында арнайы белгілеуге міндетті болады. Бұл нормалардың іс жүзінде қалай қолданылатыны әзірге белгісіз.

Заң жобасын 18 қарашада Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев таныстырды. Құжат Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2025 жылғы 28 қаңтардағы тапсырмасы бойынша әзірленген. Мемлекет басшысы интернет-платформалардың деструктивті контент таратқаны үшін жауапкершілігін күшейтуді тапсырған еді. Сонымен бірге Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске де өзгерістер енгізіледі.

Не өзгереді?

Exclusive.kz жазуынша, заң жобасында мынадай нормалар бар:

  • Онлайн-платформалар заңсыз контент үшін жауап береді. Платформаның Қазақстандағы өкілдігі уәкілетті органның контентті жою туралы нұсқауын орындамаса, әкімшілік жауапкершілікке тартылады.
  • Платформалардың өкілдіктері тіркеледі. Шетелдік онлайн-платформалардың Қазақстандағы өкілдіктері міндетті түрде есепке тұрады.
  • Балағат сөз үшін жауапкершілік енгізіледі. Норма БАҚ-қа да, онлайн-платформаларға да қатысты. Ол қарапайым қолданушылардың жазбаларына да қатысты болуы мүмкін.
  • Мемлекеттік органдардың жауаптары белгіленеді. БАҚ материалда ресми органның жауабы қай жерде екенін арнайы белгілеуге тиіс.
  • Арналарға эфирге шығу мерзімі қойылады. Теле- және радиоарналар тізімге енгізілгеннен кейін 30 күнтізбелік күн ішінде эфирге шығуы керек.
  • «Аудиовизуалдық платформа» деген жаңа ұғым енгізіледі. Заң оның операторлары қалай жұмыс істейтінін белгілейді.

Депутат Гүлзира Атабаева балағат сөз туралы норма іс жүзінде қалай қолданылатынын және кім жауапқа тартылатынын сұрады. Депутат Марат Шибутов мемлекеттік органдардың жауаптарын неге бөлек белгілеу керек екенін және бұл белгі қалай көрінетінін түсіндіруді өтінді.

Министр: «Біз рейтинг үшін өмір сүрмейміз»

Брифингте журналистер жаңа талаптар Қазақстанның баспасөз бостандығы рейтингіндегі орнын төмендетпей ме деп сұрады. Ulysmedia.kz жазуынша, министр шешім қабылдағанда рейтингке қарамау керек деп санайды.

«Біз рейтинг үшін өмір сүрмейміз. Рейтинг – шын мәнінде жеке интерпретация», – деді Арман Қырықбаев.

Министрдің айтуынша, басты бағдар – еліміздің заңдары мен Конституция қағидаттары. Ол Конституцияда «заң және тәртіп» қағидаты бекітілгенін еске салды.

«Шекарасыз тілшілер» (RSF) ұйымының 2026 жылғы Дүниежүзілік баспасөз бостандығы индексінде Қазақстан 180 елдің ішінде 149-орында тұр. Freedom House ұйымы Қазақстанға бостандық деңгейі бойынша 100 ұпайдың 23-ін берген және елді «еркін емес» елдер қатарына жатқызған.

Ашық қалған сұрақтар

Заң жобасы әзірге тек бірінші оқылымда мақұлданды. Келесі сұрақтарға әлі жауап жоқ:

  • Балағат сөз үшін кім жауап береді: платформа ма, БАҚ па, әлде жазба авторы ма?
  • Мемлекеттік органның жауабы материалда қалай белгіленеді?
  • Айыппұл мөлшері қандай болады?

Түпкілікті қабылданғанға дейін кейбір нормалар өзгеруі мүмкін.

Дереккөздер: Exclusive.kz, Ulysmedia.kz

Парақшамызға жазылыңыз
Редакция участвует в сети «Все СМИ».

Жауап беру

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Соңғы жазбалар